Atopia zimą. Dlaczego zmiany zaostrzają się?

EKSPERT Dr Dariusz Kłos 06.12.2017
Atopowe Zapalenie Skóry, atopia, to choroba przewlekła, przebiegająca z okresami remisji. Czy wiesz, że do jej zaostrzeń bardzo często dochodzi w zimie. Dowiedz się, jak sobie z tym radzić!

 

Przyczyny remisji i zaostrzeń AZS

 Silniejsze promieniowanie słoneczne, które ma działanie immunosupresyjne i przeciwzapalne powoduje poprawę stanu skóry u pacjentów chorujących na AZS w okresie letnim, poza tym wpływa ono na zawartość witamin D3 w organizmie. Istnieją prace, w których sugeruje się, iż niedobór wspomnianej witaminy może wpływać na cięższy przebieg AZS.

Często w okresie jesienno-zimowym mówi się o zjawisku ,,depresji sezonowej” spowodowanej brakiem promieniowania słonecznego, które uwalnia hormon szczęścia, czyli: endorfiny. Stres związany z tym schorzeniem również może wywołać zaostrzenie choroby. W zimie promieniowanie słoneczne jest zdecydowanie słabsze, dodatkowo, dochodzi wiele czynników potencjalnie zaostrzających AZS, które nie występują w okresie letnim.

 

  1. Zmiany temperatur a atopia
Skóra atopowa jest bardzo wrażliwa na zmiany temperatury otoczenia. Wchodzenie z zewnątrz, gdzie często panują temperatury ujemne do ogrzewanych pomieszczeń jest typowym czynnikiem zaostrzającym w tym okresie.

Centralne ogrzewanie zmniejsza wilgotność oraz osusza skórę, co powoduje jej świąd, tym bardziej iż wiele osób w okresie zimowym przegrzewa pomieszczenia, w których przebywa, z drugiej strony, wysoki poziom wilgotności może powodować wzrost liczby roztoczy i pleśni, co również może powodować zaostrzenie choroby.

Idealną temperaturą w pomieszczeniach, w których przebywamy w ciągu dnia, a która jednocześnie może zapobiegać utracie wilgotności skóry jest temperatura nieprzekraczająca 20°C, natomiast w sypialni temperatura nie powinna być wyższa niż 18°C ­­­– będzie to zapobiegać przegrzaniu organizmu oraz świądowi skóry.

  1. Pleśnie, pyłki, alergeny
Pyłki i pleśń są alergenami często nazywanymi powietrznopochodnymi, które w łatwy sposób mogą się znaleźć w pomieszczeniach mieszkalnych.

Jesienią pleśnie uwalniają zarodniki do otaczającego powietrza, co może powodować zaostrzenia AZS. Aczkolwiek pleśnie w środowisku zewnętrznym w okresie zimowym są uśpione, w pomieszczeniach, zwłaszcza takich, w których powietrze ma zbyt wysoką temperaturę oraz wilgotność mogą pozostawać aktywne (łazienki, kuchnie).

Zarodniki pleśni mogą przetrwać nawet w stertach wilgotnej odzieży. W celu uniknięcia problemów związanych z pleśnią należy pamiętać, aby pomieszczenia, w których przebywają pacjenci z AZS były dobrze wentylowane, a wilgotne pomieszczenia natychmiast osuszane.

Wilgotność pomieszczeń mieszkalnych powinna wynosić pomiędzy 50% a 60%, dodatkowo w wilgotnych pomieszczeniach można stosować elektryczne osuszacze, natomiast w zbyt suchych pomieszczeniach wystarczy umieścić miskę z wodą pod kaloryferem.

Do innych alergenów powietrznopochodnych, które mogą powodować zaostrzenia w przebiegu AZS należą pyłki olchy (pylenie rozpoczyna się w lutym) lub leszczyny (pylenie rozpoczyna się w 3. dekadzie stycznia).

  1. Przegrzanie organizmu
Należy unikać przegrzewania organizmu poprzez noszenie zbyt ciepłej odzieży. Powinno się nosić ubrania ,,oddychające”, natomiast należy unikać odzieży wełnianej lub ze sztucznych włókien, ważnym jest, aby ubierać się warstwowo, co umożliwia dostosowanie ubioru do zmieniających się warunków otoczenia.

Warstwy odzieży stykające się bezpośrednio ze skórą (np. bielizna) powinny podczas prania być dodatkowo spłukiwane, co może zapobiec podrażnieniom skóry przez detergenty pochodzące z proszków do prania lub płynów do spłukiwania.

  1. Emolienty, czyli skuteczna ochrona skóry
Dłonie i twarz są bardziej narażone na występowanie zaostrzeń i ich ochrona w zimie poprzez nakładanie emolientów jest szczególnie istotna.

Przed wyjściem na zewnątrz należy zakładać rękawiczki, a przed ich założeniem, na dłonie należy nałożyć emolient. Niektórzy pacjenci wolą nosić bawełniane rękawiczki wewnątrz tych zewnętrznych, ponieważ materiał, z jakiego wykonano te drugie może być drażniący.

Stosowanie bardziej tłustych emolientów na bazie maści może pomóc ochronić skórę w okolicach nosa. W okresie zimowym pacjenci często mają katar, a intensywne wydmuchiwanie nosa czy też jego wycieranie może spowodować podrażnienie tej okolicy.

  1. Pomadki ochronne
Ważna jest również ochrona ust, które bardzo często są nadmiernie wysuszone. Tu pomocne może być stosowanie szminek ochronnych lub balsamów do ust bez zapachów i substancji smakowych, które same w sobie mogą powodować podrażnienie tej okolicy.

  1. Alergeny zapachowe
Szczególnie w okresie świątecznym istnieje zwiększone ryzyko ekspozycji na alergeny zapachowe, pochodzące np. ze świątecznych świeczek czy też odświeżaczy powietrza.

  1. Gorące kąpiele
Zimowe wieczory sprzyjają również długim, gorącym i relaksującym kąpielom w wannie, co znacznie osusza skórę. Szampony i mydła zwiększają również tendencję do zaostrzeń AZS, dlatego też szczególnie w tym okresie należy pamiętać o stosowaniu emolientów po każdej kąpieli, przy czym może być koniecznym stosowanie cięższych emolientów. Kąpiele nie powinny trwać dłużej niż 10 minut, z częstotliwością maksymalnie jeden raz na 24 godziny. Nie należy myć włosów podczas kąpieli w celu zminimalizowania czasu kontaktu z szamponem.

  1. Właściwa pielęgnacja skóry
Należy unikać mydeł i detergentów. Właściwa pielęgnacja skóry jest zajęciem bardzo czasochłonnym. W zimie dni są krótsze, liczne święta i przerwy w codziennej pracy zmieniają również codzienny harmonogram zajęć, co powoduje, iż w tym okresie jeszcze trudniej jest we właściwy sposób zadbać o swoją skórę.

  1. Infekcje
Zima to również okres częstszych infekcji, które również mogą powodować zaostrzenia AZS. Choroby często związane są z podwyższoną temperaturą ciała czy też wysokimi gorączkami, które dodatkowo powodują przesuszenie skóry, a w konsekwencji upośledzanie bariery skórnej. Także w tych okresach należy pamiętać o częstym stosowaniu emolientów.

 

Podsumowując: zaostrzenia AZS w okresie zimowym można kontrolować. Kluczem do sukcesu jest pamiętanie o czynnikach zaostrzających i możliwym ich eliminowaniu, jak również o szczególnie istotnej w tym okresie pielęgnacji skóry odpowiednimi emolientami. Istotnym sposobem na zwalczanie wielu dolegliwości, takich jak depresja sezonowa może być również suplementacja witaminą D3. Atopia zimą nie musi być uciążliwa!

Przeczytaj też o innych chorobach skóry, które mogą nasilić się zimą: TUTAJ

Zobacz również

EkspertKarolina Zwierkowska
30.01.2019

Dieta dla urody - co jeść zimą, by skóra zachowała promienny wygląd?

czytaj więcej
EkspertKarolina Zwierkowska
09.01.2019

Makijaż karnawałowy dermokosmetykami? Najlepsze produkty do makijażu z apteki!

czytaj więcej